Xoắn (stranding) là quá trình xoắn nhiều sợi dây đơn có đường kính nhỏ theo một mẫu cụ thể thành một lõi dẫn điện có tiết diện lớn hơn.
1. Mắc kẹt được phân loại thành mắc kẹt thường xuyên và mắc kẹt không đều.
Mắc kẹt thông thường có thể được chia thành mắc kẹt dây đơn đồng tâm thường xuyên và mắc kẹt đồng tâm thường xuyên. Mắc dây đơn đồng tâm đều đặn:
⑴ Dây bện thông thường: Các dây đơn có cùng đường kính thường được xoắn thành từng lớp theo hình đồng tâm, mỗi lớp được xoắn theo hướng ngược nhau.
⑵ Dây bện tổng hợp: Đây là dây bện được làm từ các dây đơn có cùng đường kính nhưng vật liệu khác nhau hoặc từ các đường kính khác nhau và vật liệu khác nhau. (Sản phẩm tiêu biểu bao gồm dây dẫn trên không.)
Dây bện đồng tâm thông thường: Nhiều sợi dây bện thông thường hoặc dây bó được xoắn đồng tâm.
Dây bện không đều (dây bó): Dây bện này được tạo ra bằng cách xoắn nhiều dây riêng lẻ theo cùng một hướng, không theo kiểu xoắn. Các dây riêng lẻ không được cố định ở vị trí tương đối với nhau và khó duy trì hình dạng của dây bó.
2. Sự khác biệt lớn nhất giữa dây bó và dây bện thông thường
Trong dây bện thông thường, các dây riêng lẻ được cố định tại một vị trí và xoắn thành từng lớp theo kiểu thông thường. Trong dây bó, các dây riêng lẻ không cố định ở một vị trí nào đó và được xoắn lại với nhau mà không theo kiểu xoắn.
3. Đặc điểm của dây bện không đều (dây bó)
Do các dây riêng lẻ trong dây bó được xoắn theo một hướng nên có độ trượt lớn giữa các dây riêng lẻ trong quá trình uốn, dẫn đến khả năng chống uốn thấp. Vì vậy, dây bó có hiệu suất uốn tuyệt vời. Dây bó được sử dụng làm lõi dẫn điện cho các sản phẩm dây và cáp đòi hỏi tính linh hoạt và phải di chuyển thường xuyên.
4. Đặc điểm của lõi dây bện
⑴ Tính linh hoạt tốt: Sử dụng nhiều dây riêng lẻ có đường kính nhỏ hơn để xoắn lại với nhau giúp cải thiện khả năng uốn của cáp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý, sản xuất và lắp đặt.
⑵ Độ ổn định tốt: Lõi của dây được hình thành bằng cách xoắn nhiều dây đơn lẻ theo một hướng nhất định và quy luật xoắn. Vì mỗi dây đơn trong dây xoắn được đặt xen kẽ trong vùng giãn dài ở đầu sợi và vùng nén ở dưới cùng của sợi nên sợi sẽ không bị biến dạng khi bị uốn cong.
⑶ Độ tin cậy tốt: Độ tin cậy của lõi dẫn điện dễ bị ảnh hưởng bởi sự không đồng đều của vật liệu hoặc các khuyết tật do xoắn. Lõi của dây xoắn bởi nhiều dây đơn bị phân tán và sẽ không tập trung vào một điểm nhất định của dây dẫn nên độ tin cậy của lõi dẫn điện cao hơn rất nhiều.
⑷ Độ bền cao: So với dây đơn có cùng kích thước mặt cắt và lõi xoắn, độ bền của lõi xoắn cao hơn độ bền của dây đơn.
5. Giải thích thuật ngữ
(1) Cao độ: Khoảng cách mà một dây đơn di chuyển về phía trước dọc theo hướng trục.
(2) Tỷ lệ bước trên đường kính: Tỷ lệ giữa chiều dài bước của dây bện với đường kính của dây bện.
(3) Mối quan hệ giữa bước và độ mềm của dây bện: Bước càng nhỏ thì độ mềm của dây bện càng tốt. Ngược lại, bước càng lớn thì độ mềm của dây bện càng kém.
(4) Hệ số xoắn: Tỷ lệ giữa chiều dài thực tế của dây tóc đơn với chiều dài bước trong một bước của dây bện.
(5) Hướng xoắn của dây bện: phải (hướng Z) trái (hướng S)
(6) Dây dẫn nén: Dây dẫn nén thông thường bao gồm dây nén tròn, hình quạt, hình ngói nén (cáp 5 lõi) và hình bán nguyệt (cáp 2 lõi).
6. Mục đích nén
(1) Dây dẫn nén hình quạt: Giảm đường kính ngoài của cáp, tiết kiệm giá thành sản phẩm và giảm trọng lượng cáp.
(2) Dây dẫn tròn nén: Cải thiện chất lượng bề mặt của dây dẫn bị mắc kẹt, giảm đường kính dây dẫn và cải thiện hệ số làm đầy dây dẫn. Bề mặt của dây dẫn sau khi nén mịn, tròn và không có gờ, điện trường trên bề mặt dây dẫn đồng đều. Tiết kiệm vật liệu và giảm chi phí.
7. Phân loại dây dẫn
Theo tiêu chuẩn GB/T3956 cho "Dây dẫn cho cáp", dây dẫn được phân thành bốn loại: Loại 1, Loại 2, Loại 5 và Loại 6. Loại 1 là dây dẫn rắn và Loại 2 là dây dẫn dạng bện, cả hai đều thích hợp cho cáp bố trí cố định. Loại 5 và 6 là dây dẫn bện, được sử dụng cho cáp và dây mềm, trong đó Loại 6 linh hoạt hơn Loại 5.
